Lavanta yalnızca güzel kokmakla kalmıyor!

Tıbbi ve aromatik bir bitki olan lavanta (Lavandula angustifolia) ilaç, çay, tütsü ve esans olarak kullanılıyor.

1 • Lavantanın içinde hangi bileşenler bulunuyor?

Lavanta, kimyasal bileşenler açısından bir hayli zengin bir bitki olarak öne çıkıyor. İçeriğinde özellikle linalool ve linalil asetat adı verilen uçucu yağ bileşenleri bulunuyor. Bu maddeler lavantanın kendine özgü kokusunu verirken aynı zamanda gevşetici ve sakinleştirici etkiler göstermesiyle de biliniyor.

2 • Lavantanın hangi kısımları kullanılıyor?

Lavantanın faydalı bileşenleri genellikle açmamış çiçek tomurcuklarından elde ediliyor. Bu tomurcuklardan uçucu yağ çıkarılarak aromaterapi ve çeşitli kozmetik ürünlerde kullanılıyor. Uçucu yağ, lavantanın doğal antiseptik ve rahatlatıcı özelliklerini taşıyor.

3 • Lavantanın tıbbi etkileri neler?

• Yatıştırıcı, uyku verici, gerginlik, stres ve kaygı giderici¹ özellik gösteriyor.
• Sinirsel gerginliğe bağlı ağrıların ve migren² ataklarının hafifletilmesinde kullanılıyor.
• Demans ve alzaymır hastalarının yastığına damlatılan 3-4 damla lavanta, hastaların daha rahat uyumasını² sağlıyor.
• Antidepresan alan bireylere ilaçları ile birlikte günde iki kez lavanta çiçeklerinden demlenen çay² öneriliyor.

4 • Lavanta ağırlık kaybını destekliyor mu?

Lavanta yağı gibi uçucu yağların obezite tedavisinde potansiyel faydaları vurgulanıyor. Bilimsel araştırmalar, bu yağların vücutta yağ birikimini azaltabileceğini, metabolizmayı hızlandırabileceğini ve insülin duyarlılığını artırabileceğini³ gösteriyor. Fakat bu etkilerin daha net anlaşılabilmesi için daha kapsamlı klinik çalışmalara ihtiyaç duyuluyor.

5 • Lavanta nasıl kullanılıyor?

Lavantadan çay hazırlayarak günde 2 kupa içebilirsiniz. 0,5-1 gram kurutulmuş lavantanın üzerine 150 mL taze kaynatılmış su ilave ederek 10 dakika demlemenizi öneriyorum. Yatmadan önce lavanta yağı koklamak veya 1-4 damla lavanta yağı damlatılmış su içmek de rahatlama sağlayabiliyor. %2-5’lik lavanta yağını sabit yağ ile seyrelttikten sonra kullanabilirsiniz. Fazla miktarda ya da uzun süre lavanta koklanması uykuya neden olabiliyor.

6 • Kimler lavanta kullanmamalı?

Lavanta, aromaterapi ve bitkisel ürünlerde yaygın olarak kullanılıyor olsa da gebelik ve emzirme dönemlerinde güvenliği yeterince kanıtlanmadı! Bazı çalışmalar, lavanta yağının hormonal dengeleri etkileyebileceğini ve olası alerjik veya toksik reaksiyonlara yol açabileceğini gösteriyor. Bu nedenle gebelik ve emziklilik dönemlerinde lavanta kullanımından kaçınmak en güvenli yaklaşım!

Lavanta bitkisini etiketli ve ambalajlı olarak güvenilir yerlerden temin etmenizi öneriyorum. Konu hakkında geniş bilgi için hekiminizle, eczacınızla ve diyetisyeninizle görüşün. Sağlıklı, dengeli ve keyifli günler diliyorum.

1Yeşilada, E. (nd). Lavanta kokusu ameliyat öncesinde hastaların rahatlamasını sağlıyor, erdemyesilada.com, 20.01.2021
2Yeşilada, E. (nd). Ağır depresyon hastalarında Lavanta uçucu yağı yararlı olabiliyor, erdemyesilada.com, 21.01.2021
³De Blasio, A., Leherbauer, I., & Smeriglio, A. (2021). The beneficial effects of essential oils in anti-obesity treatment. Frontiers in Pharmacology, 12, 758. https://doi.org/10.3389/fphar.2021.00758