Omega-3 yağ asitleri kalp sağlığının korunmasında ve iyileştirilmesinde önemli bir besin öğesidir. Omega-3 yağ asitlerinin α-linolenik asit (ALA), EPA (eikosa pentaenoikasit) ve DHA (dokosa hekzaenoikasit) formları insan fizyolojisi ve beslenmesinde önemli bir yer alıyor. Bunlar insan vücudunda sentezlenemediği için besinler yoluyla vücuda alınmaları gerekiyor.

etik, steteskop, muayene, doktor, hekim, kalp, kalp damar, kardiyoloji, kalp damar cerrahisi

EPA ve DHA’nın asıl kaynağı balıklardır. Farklı olarak α-linolenik asit çeşitli bitkisel yağlarda ve tohumlarda da bulunuyor.

balık, bir kasa balık, sarı, balığı

Vücuda alınan α-linolenik asitten bir dizi reaksiyon sonrasında EPA ve DHA sentezlenebiliyor. Ancak yapılan çalışmalar bu dönüşümün verimsiz olduğunu bildiriyor. Bu nedenle EPA ve DHA’nın balık tüketimiyle vücuda alınması, sağlık yaraları için önemli bir yol sağlıyor.

reçetelik, ilaç, steteskop, konsültasyon, hekim, doktor, muayene, klinik, yazı, tavsiye, danışmanlık

ALA kaynakları nelerdir?

ceviz, yağlı tohum, kabuklu kuru yemiş, kuruyemişler

EPA ve DHA kaynakları nelerdir?

  • Uskumru (100 gramda 0,16 g ALA; 0,90 g DHA; 1,40 g EPA)
  • Somon (100 gramda 0,30 g ALA; 0,32 g DHA; 1,11 g EPA)
  • Ringa balığı (100 gramda 0,10 g ALA; 0,71 g DHA; 0,86 g EPA)
  • Alabalık (100 gramda 0,16 g ALA; 0,20 g DHA; 0,53 g EPA)¹

uskumru balığı, balık

Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) balık tüketilmediğinde bitkisel omega-3 yağ asidi kaynaklarının günde 2 porsiyon olarak tüketilmesini tavsiye ediyor. Önerilen besinlerin 1 porsiyon miktarları aşağıdaki gibidir:

keten tohumu, flax seed

Omega-3 takviyesi

Aterosklerotik kardiyovasküler hastalıklar (damar sertliğiyle ilişkili kalp-damar hastalıkları) üzerinde omega-3 takviyesini değerlendiren yüksek kanıt düzeyine sahip çalışmalarda tutarsız sonuçlarla karşılaşılmıştır.

macbook, kitap, çalışma, ders, staj, intern, kadın, kafe, okuma, akademik, öğrenci

Yapılan çalışmalar sonucunda, klinik aterosklerotik kardiyovasküler hastalığı olan 45 yaş üstü hastalarda:

  • Diyabeti (şeker hastalığı) olup aterosklerotik kardiyovasküler hastalık riski olan 50 yaş üstü hastalarda,
  • maksimum düzeyde tolere edilen statin tedavisi (kolesterol düşürücü ilaç tedavisi) alan hastalarda ve
  • açlık kan trigliserit değeri 135-499 mg/dl olanlarda

hekim gözetimi altında 4 g/gün (yüksek doz) ikosapent etil (IPE) (bir çeşit EPA formu) kullanılması çeşitli otoritelerce öneriliyor.

besin takviyesi, ilaç, hap, takviye, omega 3, balık yağı, kalsiyum

Ancak yüksek doz omega-3 kullanımının artan atriyal fibrilasyon (ritim bozukluğu) (EPA veya EPA + DHA formülasyonu) ve artan kanama (EPA formülasyonu) gibi yan etkiler gösterebileceği göz önünde bulundurulmalıdır.

d vitamini, ışık, güneş, ilaç, omega 3,

Kan trigliserit değeri yüksek olmayan veya aterosklerotik kardiyovasküler hastalıklar açısından risk altında olanlar için 1 g/gün (düşük doz) omega-3 takviyesi düşünülebilir ancak bu tavsiyenin sağlayacağı koruma konusunda uzmanlar arasında genel bir fikir birliği bulunmuyor.

el, avuç, hap, ilaç, softjel, besin takviyesi, vitamin

Omega-3 yağ asitleri ve sağlık yararları göz önüne alındığında mevcut öneriler haftada en az 2 porsiyon balık tüketerek haftalık ortalama en az 250 mg/gün EPA ve DHA alınabileceğine odaklanıyor. Balık tüketiminin yetersiz olduğu durumlarda balık yağı takviyesi almak mantıklı görülüyor.

Diyetisyen Fatmanur KARAKERİMOĞLU

Omega-3 yağ asitleriyle kalp sağlığınız üzerinde optimum fayda elde etmek için mevcut beslenme alışkanlıklarınızı ve sağlık durumunuzu değerlendirmek önem arz ediyor. Bu konuda daha detaylı bilgi almak için hekiminize ve diyetisyeninize danışabilirsiniz. Sağlıkla kalın.

¹ABD Tarım Bakanlığı'nın FoodData Central web sitesi
162 kez okundu

Diyetisyen Fatmanur Karakerimoğlu

Diyetisyen Fatmanur KARAKERİMOĞLU, 1999 yılında İstanbul’da doğdu. İstinye Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik bölümünden yüksek onur derecesiyle ve bölüm birincisi olarak 2021 yılında mezun oldu. Aynı zamanda 2020 yılı itibariyle Psikoloji (yan dal) eğitimini tamamladı. Anne-çocuk beslenmesine olan ilgisi nedeniyle İstanbul Üniversitesi Çocuk gelişimi lisans bölümüne başladı. Stajlarını MLP Care Hastaneler Grubu’na bağlı çeşitli hastanelerde tamamladı. Şuan bir catering firmasında toplu beslenme sistemleri alanında çalışmaktadır ve online olarak danışan kabul etmektedir.

0 0 oy
İçeriğe puan verin
Abone olun
Bildirin
guest

0 Yorum
Satır İçi Geri Bildirimler
Tüm yorumları görüntüle
0
Bu yazıya siz de yorum yazın!x