Hayatınız boyunca, kaçınılmaz olarak birçok kayıp yaşarsınız. Bunların en büyüğü ve zorlayıcı olanı sevdiğiniz birinin kaybıdır. Bunun yanında ayrılık, işten çıkarılma, ebeveynlerin boşanması, aileden ve evden ayrılma, hastalık ve kaza sebebiyle oluşan yeti yitimi de kayıp yaşantılarına örnektir. Yas ise bu kayıplara yönelik bir tepki olarak ortaya çıkar.

iki, insan, sahil, sırt

Kayıp sonrasında, sakin bir kabulden kriz tepkisine kadar değişen farklı yas tepkileri gösterebilirsiniz. Bu tepkiler kişiden kişiye farklılık gösterir. Bu farklılıklara rağmen genel yas tepkileri dört başlık altında toplanabilir:

Fiziksel Belirtiler: Midede boşluk hissi, kalpte ve boğazda sıkışma, seslere karşı hassasiyet, nefes darlığı, halsizlik, iştah sorunları, baş ağrısı.

 

Bilişsel Belirtiler: İnanmama, inkar, ölen kişinin yaşadığı duygusu, halüsinasyonlar, dikkat dağınıklığı, unutkanlık, rahatsız edici düşünce veya rüyalar.

 

Duygusal Belirtiler: Şok, üzüntü, öfke, kendini ve başkalarını suçlama, kaygı, yalnızlık, çaresizlik, isteksizlik, umutsuzluk.

 

Davranışsal Belirtiler: Uyku ve yeme sorunları, kaybedilen kişiyi hatırlatan şeylerden kaçma ve/veya bunlardan ayrılmama, kaybedilen kişiyi arama, sosyal çevreden uzaklaşma, ağlama.

adam,yalnız,bank

Yaşadığınız kayıp sonrası yas sürecinin genelde 6-12 ay kadar sürmesi beklenir ve normal koşullarda yas belirtileri zamanla yatışır. Bu zamanı etkileyen birçok faktör vardır: yaşınız, sosyal desteğiniz, geçmişteki kayıp yaşantılarınız, kişilik özellikleriniz; ölen kişinin kim olduğu, kaybın şekli, ölen kişi ile ilişkiniz…

mezar,çicek,ölüm

Yas belirtilerine bağlı olarak, duygusal durumunuzda, sosyal hayatınızda ve ilişkilerinizde aksaklıklar ortaya yaşayabilirsiniz. Ancak yas tutma süreci kayıp ardından yaşanan doğal bir süreçtir. Tedavi edilmesi gereken bir hastalık veya bozukluk değildir. Bu nedenle olağan bir yas sürecinde uzman ve ilaç desteği almanız beklenmez.

  • Yas sürecinizin ilk zamanlarında olduğu gibi kaybı uzun süre inkâr etmeniz,
  • yoğun şekilde alkol ve madde tüketmeniz,
  • hekim kontrolü dışında ilaç kullanmanız,
  • kaybı hatırlatan şeylerden uzun süre kaçmanız,
  • fiziksel şikayetlerinizin artması,
  • kendinize zarar vermeyi düşünmeniz,
  • yoğun suçluluk hissetmeniz,
  • bir yıldan daha uzun süre sosyal ortamdan uzaklaşmanız yas sürecinizde sorun yaşadığınızı ve destek alınmanız gerektiğini gösterir. Siz de kaybınız sonrasında hissettiklerinizi anlamlandırmak için psikolog desteği alabilirsiniz.
1.520 kez okundu

Psikolog Cenk Umur

2013 yılında Hacettepe Üniversitesi Psikoloji Bölümü‘nden mezun olan Psikolog Cenk Umur, lisansüstü eğitimine Anadolu Üniversitesi Sosyoloji Bölümü‘nde devam etmektedir. 2014 yılından itibaren Eskişehir İl Sağlık Müdürlüğü'nde görev yapmaktadır.

0 0 oy
İçeriğe puan verin
Abone olun
Bildirin
guest

4 Yorum
Eskiler
En Yeniler Beğenilenler
Satır İçi Geri Bildirimler
Tüm yorumları görüntüle
büşra tok

elinize sağlık araştırdığım bir konu idi işime yaradı

ZEHRA ERYILMAZ

HOCAM ESKİDEN ÖNCE AKRABA KONU KONU KOMŞULAR HEP AVUTURDUK.ŞİMDİ BİTTİ DERDİ OLANA AL ANTİDEPRESAN. SİZİN BİLGİLERİNİZ SAYESİNDE AYAKTAYIZ İYİKİ VARSINIZ

4
0
Bu yazıya siz de yorum yazın!x