Küflenmiş bir yiyecek gördüğünüzde veya çürük meyve kokusu duyduğunuzda hissettiğiniz; temel ve yaşamsal duygulardan biri olan tiksinme (iğrenme) zararlı, zehirli ve hastalık riski barındıran şeylerden kaçınmanıza yardımcı olur.

iğrenme, iğrenç, tiksinme, mide bulantısı, kusma, kadın, elma

Tiksinme duygusu evrensel olduğundan farklı kültürlerdeki insanların tiksinme ifadesini tanımanız kolaydır. Tiksinme genel olarak:

  • Gözlerin kısılması
  • Kaşların ve burnun kırıştırılması
  • Dudağın üst kısmının kıvrılması
  • Ağzın açık kalması

ile karakterizedir. Bu yüz ifadesine bulantı ve kusma da eşlik edebilir.

tiksinme, iğrenme, virüs, bakteri, mikrop, parazit, hastalık

Bu fizyolojik tepkilerle beraber yüzdeki açık bölgelerin kapatılmasının, parazit veya enfeksiyonlara karşı koruduğu; ağzın aralıklı şekilde açık kalmasının ise bulaşma durumu söz konusu olduğunda kusmayı kolaylaştırdığı ifade edilmektedir.

iğrenme, ksma, bulantı, tiksinme, kadın, sıvı, sarı, mor

Sadece yiyeceklerin tadı veya kokusu ile ilgili olmayan tiksinme duygusunu; vücut sıvıları, bazı hayvan türleri, kirli bir ortam, cansız beden ve lezyonlar gibi farklı uyaranlar karşısında da hissedebilirsiniz.

Tiksinme, evrensel ve temel bir duygu olmasına rağmen kültürel koşullardan etkilenir. İğrenç bulunan besinler ve durumlar kültür tarafından belirlenerek nesiller boyu aktarılır. Siz böcek yemeyi iğrenç buluyor olabilirsiniz; ancak böcek yemenin normal olarak karşılandığı bir toplumda yaşayan birey, böcek yemeğini lezzetli bulabilir.

böcek, çekirge, yaprak, iğrenme, tiksinme, böcek fobisi

Temel ve işlevsel bir duygu olan tiksinme hayatınızı zorlaştırabilir. Klasik koşullama denilen öğrenme yöntemiyle, normalde iğrenç bulmadığınız bir yiyecekten tiksinmeye başlamış olabilirsiniz. Buna benzer bir durum yaşıyorsanız psikolog desteği alabilirsiniz.

1.585 kez okundu

Psikolog Cenk UMUR

2013 yılında Hacettepe Üniversitesi Psikoloji Bölümü‘nden mezun olan Psikolog Cenk Umur, lisansüstü eğitimine Anadolu Üniversitesi Sosyoloji Bölümü‘nde devam etmektedir. 2014 yılında göreve başladığı Eskişehir İl Sağlık Müdürlüğü’ne bağlı Sağlıklı Hayat Merkezi’nde danışmanlık hizmeti vermektedir.

2 yorum

Tıkınırcasına yeme bozukluğu – Momentum · 8 Temmuz 2020 12:42 tarihinde

[…] yeme atakları, vücut ağırlıkları ve fiziksel görünümleri nedeniyle öfke, kaygı ve tiksinme hissettiklerinden, sıkıntı veren bu duygulardan uzaklaşmak için yeniden bir tıkınırcasına […]

2020 yılında en çok okunan psikoloji yazıları – Momentum · 13 Aralık 2020 20:28 tarihinde

[…] Tiksinme duygusunun işlevi nedir? […]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir