Bazı günler planlanandan daha fazla yemek yeniyor. Özel davetler, tatiller, kutlamalar veya stresli dönemler yüksek kalorili öğünleri beraberinde getirebiliyor. Böyle zamanlarda birçok kişi ertesi gün aç kalmaya, öğün atlamaya veya aşırı egzersiz yapmaya yöneliyor ancak bu yaklaşım genellikle sorunu çözmek yerine büyütüyor.
Yüksek kalorili bir günün ardından yapılması gereken ilk şey paniklememek! Bir günde alınan fazla enerji, tek başına kalıcı yağ artışına neden olmuyor. Tartıda görülen ani yükselişlerin önemli bir kısmı karbonhidrat alımına bağlı glikojen ve su tutulumundan kaynaklanıyor. Bu nedenle ertesi gün radikal telafi davranışları yerine normal beslenme düzenine dönmek büyük önem taşıyor.
Bilimsel çalışmalar¹ kısa süreli aşırı enerji alımının bile insülin duyarlılığını geçici olarak olumsuz etkileyebildiğini gösteriyor. Örneğin genç ve sağlıklı bireylerde yapılan bir çalışmada, yalnızca bir gün süren yüksek yağlı ve yüksek enerjili beslenmenin insülin duyarlılığını yaklaşık %28 azalttığı bildiriliyor. Ancak bu durumun kalıcı olmadığı ve düzenli sağlıklı yaşam alışkanlıklarıyla dengelenebildiği¹ belirtiliyor.
Ertesi gün yeterli su içmek, normal porsiyonlarla beslenmek, sebze ve meyve tüketimini artırmak ve günlük fiziksel aktiviteyi sürdürmek en mantıklı yaklaşım olarak öne çıkıyor. Aç kalarak veya çok düşük kalorili diyetlere yönelerek vücudu cezalandırmak yerine sürdürülebilir alışkanlıklara odaklanmak uzun vadede çok daha başarılı sonuçlar veriyor.
Şenol Yıldız
Eğer yüksek kalorili günler sık tekrarlıyorsa bunun altında yatan nedenleri değerlendirmek gerekiyor. Duygusal yeme, düzensiz öğünler, yetersiz uyku veya aşırı kısıtlayıcı diyetler bu döngüyü tetikleyebiliyor. Böyle bir durumda bir diyetisyen ile görüşerek beslenme düzeninizi gözden geçirmeniz ve size uygun bir plan oluşturmanız fayda sağlayabiliyor. Bir öğün veya bir gün değil, aylar boyunca tekrarlanan alışkanlıklar sağlığınızı şekillendiriyor.
¹Magkos F, Smith GI, Reeds DN, Okunade A, Patterson BW, Mittendorfer B. One day of overfeeding impairs nocturnal glucose but not fatty acid homeostasis in overweight men. Obesity (Silver Spring). 2014;22(2):435-440. doi.org/10.1002/oby.20562
Bu konu hakkında siz ne düşünüyorsunuz? Görüşlerinizi siz de paylaşın!