Niyasin, nikotinamit ya da nikotinik asit isimleriyle anılan B3 vitamini; karbonhidratların, proteinlerin ve yağların yakılması sonucunda enerji elde edilmesini sağlıyor. Suda çözünen bu B grubu vitamini, vücutta enerji üretiminin yanında DNA onarımı gibi birçok temel işlevde rol oynuyor. Eksikliği ciddi sağlık sorunlarına yol açan bu vitamin, dengeli beslenmeyle yeterli miktarda alınabiliyor.
1 • Niyasin eksikliği kimlerde görülüyor?
Her gün 11-16 mg alınması gereken niyasinin eksikliğinde cildin güneş gören bölgelerinde koyulaşma¹ görülüyorken gelişmemiş ve gelişmekte olan ülkelerde yaşayan bireylerde pellegra deri hastalığı ortaya çıkıyor. Öte yandan alkol bağımlılığı bulunan bireyler niyasin eksikliği açısından risk grubunda bulunuyor.
2 • Niyasin eksikliğinin belirtileri neler?
Niyasin eksikliğinde 4D olarak ifade edilen belirtiler ortaya çıkıyor:
- Deri iltihabı
- Diyare (ishal)
- Demans
- Death (ölüm)
Bunların yanında hâlsizlik, yorgunluk, baş ağrısı, unutkanlık, depresyon ve kırmızı-parlak dil; niyasin eksikliğinin belirtileri arasında yer alıyor.
Aşırı izoniazit (tüberküloz ilacı) kullanımında ve hartnup bozukluğunda niyasin eksikliği görülebiliyor. Hartnup, amino asit emilimini kontrol eden genin mutasyonundan kaynaklanan bozukluğa deniyor.
3 • Niyasinin işlevleri neler?
Kalp ve damar hastalıklarına karşı koruyucu olabileceği belirtilen B3 vitamini, total kolesterolü düşürüyorken iyi huylu kolesterolü (HDL) yükseltiyor. Diyaliz alan hastalarda yükselen serum fosforunun düşürülmesinde B3 vitamininin kullanılabileceği ifade ediliyor. Ayrıca bu vitamin ağız boşluğu kanserlerini önleyebiliyor, AIDS ile yaşayan bireylerde hastalığın gidişini iyileştiriyor.
4 • Niyasin hangi besinlerde bulunuyor?
- Kırmızı et, tavuk, hindi, balık
- Yumurta, peynir, süt
- Yeşil yapraklı sebzeler, fasulye, bezelye, patates
- Kuru baklagiller
- Tam buğday ekmeği ve diğer tahıllar
- Kahve, siyah çay
Yukarıdaki besinlerle vücuda alınabilen niyasin aynı zamanda karaciğer tarafından da üretiliyor.
Şenol Yıldız
Alkol kullanıyorsanız, sindirim problemleri yaşıyorsanız ve düşük proteinli diyet uyguluyorsanız diyetisyeninizle görüşerek beslenme değerlendirmesi yaptırın; gerekirse B3 vitamini takviyesi alın.
¹Savvidou, S. (2014). Pellagra: A non‑eradicated old disease. Clinical Practice, 4(1), 637. doi.org/10.4081/cp.2014.637
2 yorum
Hangi hastalıklarda Niyasin alınmamalı? – Momentum · 28 Şubat 2020 15:32 tarihinde
[…] önce 4 soru ve 4 yanıtla Niyasini (B3 vitamini) açıklamıştım. Şimdi de hangi hastalıklarla yaşayan bireylerin Niyasin desteği almamaları […]
8 çeşidiyle “hurma” – Momentum · 24 Nisan 2020 20:35 tarihinde
[…] miktarda tiyamin, riboflavin, niyasin, folik asit, C vitamini ve A […]