Alternatif protein kaynağı arayışı ve geleceğin gıda trendleri: Hücre bazlı et

Dünya nüfusunun artması ve beslenme alışkanlıklarının değişmesi, alternatif besinlerin ve protein kaynaklarının araştırılmasını gerektiriyor.

Deniz yosunları, böcekler ve GDO yani genetiği değiştirilmiş organizma içeren gıdaların yanında bitki bazlı ve hücre bazlı (in vitro) etler, alternatif protein kaynakları² olarak öne çıkıyor.

Bitki bazlı et

Patates ve buğday gibi bitkisel besinlere katkı maddeleri eklenerek üretilen bitki bazlı etler, görünüm ve lezzet açısından geleneksel ete benziyor.

Hücre bazlı et

Hayvanların kas dokularından alınan örneklerin üç boyutlu yazıcılarda⁴ çoğaltılması yoluyla hücre bazlı etler üretiliyor. Hücre bazlı etlere temiz et de deniyor. 2040 yılında tüketilen etlerin %60’ının hücre bazlı olarak üretileceği⁵ tahmin ediliyor.

Geleneksel et üretimi sera gazlarının artışına, ormanların zarar görmesine ve tarım arazilerinin aşırı kullanımına neden oluyor. Hücre bazlı et üretiminin bu zararlı etkileri ortadan kaldıracağına, hayvansal kaynaklı hastalık risklerini azaltacağına, güvenli ve sağlıklı et üretimi sağlayacağına¹  inanılıyor.

Hücre bazlı etin doğal besin olarak görülmemesi, tüketiciler tarafından tercih edilmeme olasılığı, üretim maliyetinin yüksek olması ve ahlaki endişeler bu etin üretilmesini ve yaygınlaşmasını¹ önleyebilir.

Bu etlerin insan sağlığı üzerindeki etkilerinin bilimsel açıdan netleştirilerek etiketlerinde bitki bazlı veya hücre bazlı et olduklarının açık biçimde yer alması gerekiyor. Konuya ilişkin gelişmeleri heyecanla bekliyorum. Sağlıkla kalın.

1Oplov, optolov.ru/tr/santehnika/vyzhivanie-v-taige-sedobnye-nasekomye-kakih-nasekomyh-mozhno-est.html
2Sürek, E., Uzun, P. (2020). Geleceğin alternatif protein kaynağı: yapay et. Akademik Gıda 18(2), (2020) 209-216, DOI: 10.24323/akademik-gida.758840
3Stanford Üniversitesi, med.stanford.edu/news/all-news/2020/08/plant-based-meat-versus-animal-meat.html
4Euronews, tr.euronews.com/2019/06/19/rapor-2040-yilinda-etlerin-yuzde-60-hayvanlardan-gelmeyecek
5İndigo Dergisi, indigodergisi.com/2019/06/kultur-eti-nedir-2040-yilinda-yiyecegimiz-et-hayvan-eti-olmayacak