Tıbbi ismi obezite olan şişmanlık vücutta aşırı ve anormal yağ birikmesi şeklinde tanımlanıyor. Obezitenin tespit edilmesinde yaygın olarak beden kütle indeksi hesaplaması kullanılıyor. 

BMI, BKİ, VKİ, beden kütle endeksi, vücut kütle endeksi, body mass index, vücut kitle indeksi, beden kitle indeksi

Beden kütle indeksinin hesaplanması

Şişmanlığın tıbbi tanımı onu matematiksel bir hesaplamaya indirgiyor ancak şişman bireylerin yaşadıkları sorunlar fazla yağa sahip olmakla sınırlı kalmıyor. Şişmanlar toplumsal yaşamda birçok önyargıya ve dışlanmaya maruz kalıyor.

kadın obez, şişman, kilolu, manken, battal boy,kıyafet ölçüleri, giysi bedenleri, giyim numaraları, XXXXL, XXXL, XXL, XL, 5XL, 4XL, 3XL, 2XL

Şişmanlar çoğunlukla tembel, sakar, dalgın, hareketsiz, dağınık, dürtülerini kontrol edemeyen, öz güveni düşük, başarısız, hasta, hızlı ve kirli şekilde yemek yiyen, çekiciliğe sahip olmayan ve bencil gibi sıfatlarla etiketleniyor.

şişman, şişman filmleri, şişman şakası, şişman spor, yoga, obez, önyargı

Şişmanlara önyargıyla yaklaşanlar onların şişmanlığı tercih ettiğini ve zayıflamak için bir çaba harcamadıklarını düşünüyor. Kısacası şişmanların daha az yiyerek ve daha çok hareket ederek zayıflayabilecekleri ancak bunu tercih etmedikleri düşünülüyor. Bu bakış açısı şişmanların yukarıdaki etiketleyici sıfatları hak ettikleri algısını yaratıyor.

diyet seçeneği, diyette seçenekler, diyet kaçamağı, elma, donut, pişi, hamur kızartması, alternatif, diyet değişimi, kadın, diyeti bozma, yeşil elma

Kilolu olmayı seçtikleri düşünülen şişmanlar yeme davranışlarını denetlemedikleri için ahlaki açıdan da yetersiz görülüyor. Bütün bu bakış açıları şişmanlığı kötü ve aşağı bir konuma koymamıza neden oluyor.

red, unlike, dışlama, reddetme, yok sayma, inkar

Şişman şakalarının bununla ne ilgisi var diyebilirsiniz. İnsanlar ayrımcılık yaptıkları gruplara yönelik şakalara daha çok gülüyor. Şişmanların yanında kadınlarla, engellilerle, etnik kökenlerle ve yaşlılarla ilgili şakaların toplumumuzda çokça yaygın olduğunu görebiliyoruz.

şişman, şişman filmleri, şişman şakası, şişman spor, yoga, obez, önyargı

Bunun yanında bazı kuramcılar kendimizi daha düşük statüdeki biriyle karşılaştırdığımızda daha iyi hissettiğimizi öne sürüyor. Şişmanlar toplumsal olarak daha alt bir konuma yerleştirildiğinden bu şakalara gülmek önyargılı insanlara kendilerini iyi hissettiriyor.

şişman, şişman filmleri, şişman şakası, kadın, cinsiyetçilik, ayrımcı, şiddet, dalga, alay

Şişmanlara yönelik ayrımcılığı görsel medyada da gözlemleyebiliyoruz. Toplumdaki bu önyargılar sinema filmleri, diziler ve çizgi filmlerdeki şişman karakterlere daha olumsuz kişilik özelliklerinin yüklenmesine kaynaklık ediyor.

şişman, şişman filmleri, şişman şakası, çizgi film, hayri, rafadan tayfa

Rafadan Tayfa, Hayri

Friends adlı dizideki Monica karakteri buna örnek olarak gösterilebilir. Monica’nın zayıf hâli çekici ve tatlı biri olarak betimlenirken geçmişiyle ilgili sahnelerde Şişko Monica zayıf karakterli, çekici olmayan ve yemek düşkünü olarak gösteriliyor.

şişman, şişman filmleri, şişman şakası, friends, friends dizisi, friend monica, fat monica

Friends, Monica

Çocuk programları ve çizgi filmler de kilolu olmakla ilgili olumsuz mesajlar verdiğinden çocuklar kilolu olmakla ilgili önyargılar geliştirebiliyor. Örneğin Harry Potter’ın kuzeni Dudley aptal, açgözlü, cimri ve şişman olarak tasvir ediliyor. Hatta pasta yediği bir bölümde domuza benzetiliyor.

şişman, şişman filmleri, şişman şakası, harrr potter, dudley

Harry Potter, Dudley

Senaristler ve yönetmenler şişman ayrımcılığını alaşağı etmek yerine şişmanlığı komedi unsuru olarak kullanıyor. Bu nedenle görsel medyada şişmanlarla genellikle alay ediliyor.

sinema, yönetmen, sanat, film, kayıt, şişman, şişman filmleri, şişman şakası

Şişmanlığın komedi unsuru olarak kullanılması ve şişmanlarla alay edilmesi toplumdaki önyargıların yeniden üretilmesine neden oluyor. Şişmanların daha gerçekçi ve çeşitli şekilde yansıtıldığı ürünler ortaya konması bu durumu tersine çevirebilir.

793 kez okundu

Uzman Psikolog Cenk Umur

2013 yılında Hacettepe Üniversitesi Psikoloji Bölümünden mezun olan Cenk Umur, Eskişehir İl Sağlık Müdürlüğü'nde görev yapıyor. Psikolog Cenk Umur, doktora eğitimine Anadolu Üniversitesi Sosyoloji Bölümünde devam ediyor.

0 yorum

Bir yanıt yazın

Avatar placeholder

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir