Psikologlar danışanların hediyelerini neden kabul edemiyor?

Derin ve destekleyici bir ilişkide minnettarlığımızı göstermek için hediye vermek isteyebiliyoruz. Psikolojik danışmanlık sürecinde de psikoloğunuza bir kartla, çiçekle veya el emeği bir objeyle teşekkür etmek isteyebilirsiniz.

Çoğu psikolog bu tür hediyeleri nazikçe reddedebiliyor. Psikologların danışanlardan gelen hediyeleri kabul etmemesinin ardında psikolojik ve etik dinamikler yatıyor.

• Güven ilişkisi

Psikolojik görüşmeler, danışanın kendini duygusal olarak açtığı ve zaman zaman savunmasız hissettiği bir süreç olabiliyor. Psikolog ve danışan ilişkisindeki sınırların belirgin olması danışanın güvende hissederek içsel dünyasını açması için zemin hazırlıyor. Hediye vermek;

• profesyonel bir ilişkiden ziyade kişisel bir bağ kurulmasına,
• danışanın hediye karşılığında daha fazla ilgi, sempati ve ayrıcalık beklemesine neden olabiliyor. Böylece görüşmedeki sınırlar zedelenebiliyor.

• Eşitlik ve tarafsızlık

Psikologlar her danışana eşit mesafede, önyargısız ve tarafsız yaklaşıyor ancak hediye alındığında bu denge farkında olmadan bozulabiliyor:
• Danışan kendini özel hissedebilir.
• Psikolog, hediyeden dolayı “şükran” duygusuna kapılabilir.
• Psikolog bilinçdışında danışanları kıyaslayabilir.

• Danışanın duygusu

Bazı danışanlar için hediye vermek sadece bir teşekkür değil; sevgi, hayranlık, bağ kurma arzusu gibi bir ihtiyacın ifadesi olabiliyor. Hediye, danışanın iç dünyasında onay arayışı, terk edilme korkusu, sevilme ihtiyacı gibi bir temaya işaret ediyor olabilir. Hediyeyi almak yerine buradaki duyguyu anlamlandırmak danışan açısından daha sağlıklı oluyor.

• Etik kurallar

Ulusal ve uluslararası birçok psikoloji derneği, etik kılavuzlarında danışanlarla profesyonel ilişkinin doğasını etkileyecek nitelikte maddi veya manevi hediyelerin kabul edilmemesi gerektiğini vurguluyor. Bu etik sorumluluk psikoloğun yasal ve mesleki güvenliğini de sağlayan bir ilke oluyor.

Güzel ve olumlu duygularla hediye vermek istemeniz anlaşılır bir durum olsa da psikoloğunuzun hediyeyi reddetmesi sizi reddettiği anlamına gelmiyor. Aksine aranızdaki terapötik ilişkiyi korumaya çalıştığını gösteriyor.

Psikolojik görüşmelerde duygularınızı paylaşmanın başka yolları da bulunuyor. Psikoloğunuza açıkça teşekkür edebilirsiniz. Seans sonunda duygularınızı ifade edebilirsiniz. Onun desteğiyle hissettiğiniz ilerlemeyi sözcüklere dökebilirsiniz.

Sonuç olarak psikologların hediyeleri kabul etmemesinin nedeni onların soğuk ve mesafeli olmalarıyla ilgili değil aksine danışanla kurulan ilişkinin saygı ve güven temelinde sağlıklı sınırlarda sürmesi içindir.