Bellek ile ilgili yazımda kısa süreli belleğin depolama süresinden bahsetmiştim. Buradaki bilgiyi farklı şekillerde işleyerek ve tekrar ederek daha uzun süre hatırlamak mümkün olabiliyor.

Bilgileri kolay kodlamak ve hatırlamak için kullandığımız stratejilere mnemonik yöntemler diyoruz. Mnemonik yöntemlerle birlikte soyut ve karmaşık bilgileri anlamlı şekilde kodlayabilirsiniz. Bu yöntemlere göz atalım.

Akrostiş
Hatırlamak istediğimiz kelimelerin baş harflerini yeni kelimelerle ilişkilendirerek cümle kurmamıza akrostiş deniyor. Gökkuşağının renklerini sırayla hatırlamak istediğinizi varsayalım:
Kırmızı, Turuncu, Sarı, Yeşil, Mavi, Lacivert, Mor
Kaplan Tepeye Sıçrıyor, Yoldaki Minik Leopar Mırıldanıyor.

Akronim
Elimizdeki bilgiyi kısaltma şeklinde kodlamamıza akronim deniyor.
Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK)
International Monetary Fund (IMF)

Görselleştirme
Bu yöntemi hatırlamak istediğimiz bilgiyi bir görselle veya zihnimizdeki imajla ilişkilendirerek kullanıyoruz. Örneğin siyah anlamına gelen black (blek) kelimesini kara black olarak kodlayarak zihninizdeki siyah bir bilek görseliyle ilişkilendirebilirsiniz.

Hikayeleme
Hatırlamanız gereken bilgileri bir hikaye içinde yerleştirebilirsiniz. Çilek, mendil, halı ve su kelimelerini hatırlamanız gerektiğini düşünelim:
ÇİLEK HALIya düştü. MENDİL ve SU ile yıkadım.

Yerleştirme
Elimizdeki bilgiyi fiziksel mekanlarla ilişkilendirdiğimiz yöntem yerleştirme oluyor. Örneğin Türkiye’nin en büyük yedi gölünü ezberlemeye çalıştığınızı düşünelim.
En büyük göl sanki evinizdeki en büyük halının üzerindeymiş gibi düşünün. İkinci en büyük gölü de ikinci büyük halı veya kilimle ilişkilendirin. Diğer gölleri de başka halılarla ilişkilendirin. O halıların üzerinden her geçtiğinizde o gölleri de tekrar etmiş olacaksınız. Böylece göllerin isimlerini ve büyüklüklerini sadece hayal ederek bile hatırlayabileceksiniz.
Ritim veya kâfiye kullanma
Hatırlamak istediğiniz kelimeleri belli bir ritimle tekrarlayabilirsiniz. Bilgilerle bir kâfiye de oluşturabilirsiniz. Örneğin; elektronların orbital dizilimleri çoğunlukla şu şekilde ezberleniyor:
1s, 2s, 2p, 3s, 3p, 4s, 3d, 4p, 5s, 4d, 5p, 6s
eSeS PaS PaS DiPaS DiPaS

Kategorize etme
Büyük orandaki bilgi gruplarını küçük parçalara bölmeye çalışabilirsiniz. Çoğumuz T.C. kimlik numaralarımızı ve telefon numaralarımızı bu şekilde ezberliyoruz.

Yukarıda bahsettiklerimle sınırlı olmayan mnemonik yöntemler elimizdeki bilgiler çok büyük ve soyut olduğunda işe yarıyor. Bu yöntemlerin işe yaraması için düzenli olarak kullanmanız gerekiyor.

Bu konu hakkında siz ne düşünüyorsunuz? Görüşlerinizi siz de paylaşın!