Savaş ya da kaç tepkisi tehdit edici ve stresli bir durum algıladığımızda verdiğimiz tepkidir. Sempatik sinir sistemimizin aktive olmasıyla ortaya çıkan bu tepki hayatta kalmamıza ve tehlikeli durumlar karşısında hızlı hareket etmemize yardımcı oluyor.
Örneğin, bir köpek havlayarak bize doğru koşmaya başladığı an savaş ya da kaç tepkisi veriyoruz. Aynı tepkiyi bize hızla yaklaşan bir taşıtı fark ettiğimiz zaman da veriyoruz. Karşılaştığımız durum savaşabileceğimiz bir durumsa saldırıya geçiyoruz; değilse kaçma tepkisi veriyoruz.
Bedenimiz savaş ya da kaç tepkisiyle şunları yaşıyor:
- Göz bebeklerimiz büyüyor.
- Kan basıncımız artıyor.
- Kalbimiz daha hızlı atıyor.
- Daha sık nefes alıyoruz.
- Ter bezlerimiz daha çok çalışıyor.
- Vücut sıcaklığımız artıyor.
- Büyük kas gruplarımıza daha fazla kan akışı oluyor.
- Ellerimizin ve ayaklarımızın sıcaklığı azalıyor.
- Sindirim sistemimiz yavaşlıyor.
- Tükürük bezleri daha az çalışıyor.
- Adrenalin ve kortizol hormonları salgılıyoruz.
Bu belirtiler sempatik sinir sistemi tepkileri olarak adlandırılıyor.
Yukarıdaki belirtiler, bedenimizdeki enerjiyi fiziksel olarak harekete geçmemiz için yönlendiriyor. Harekete geçmemize yardımcı olmayan fizyolojik süreçler de baskılanıyor.
Solunum hızımız ve kan basıncımız artıyor; ancak sindirim sistemimiz baskılanıyor çünkü savaşırken veya kaçarken sindirim sistemimizi kullanmıyoruz.
Savaş ya da kaç tepkisini bilinçli şekilde değil otomatik olarak veriyoruz. Hangi tepkiyi vereceğimizi genetik altyapımız ve eski öğrenmelerimiz belirliyor.
Savaş ya da kaç tepkisi tehlikeli durumlara hızlı yanıt vermemize yardımcı olsa da bu tepkinin gerekli olmayan durumlarda ve aşırı şekilde tetiklenmesi kronik strese ve kaygı bozukluklarına neden olabiliyor. Sağlıklı günler dilerim.
Bu konu hakkında siz ne düşünüyorsunuz? Görüşlerinizi siz de paylaşın!